Avrupa Kayserili İşverenler Birliği (AKİB) Türkiye Hukuk Sorumlusu Mustafa Talha Er, Türkiye’deki sosyal güvenlik sistemi ve yurt dışında yaşayan vatandaşların emeklilik haklarına ilişkin önemli değerlendirmelerde bulundu. Er, mevcut uygulamaların özellikle yurt dışında çalışan Türk vatandaşları açısından mağduriyetlere yol açtığını belirtti.
Türkiye’de esnek, yurt dışında sınırlayıcı uygulama
Er, Türkiye’de emeklilik sisteminin sigortalılık esasına dayandığını ve gerekli şartların sağlanması halinde yaşlılık aylığı bağlandığını ifade etti. Özellikle Emeklilikte Yaşa Takılanlar (EYT) düzenlemesi sonrasında emekli olan birçok kişinin çalışmaya devam ederken emekli maaşı alabildiğine dikkat çekti.
Buna karşın yurt dışında yaşayan vatandaşlar için daha sınırlayıcı bir uygulamanın söz konusu olduğunu belirten Er, sosyal güvenlik sözleşmeleri kapsamında yurt dışında çalışan kişilerin Türkiye’den aldıkları emekli maaşlarının kesilebildiğini ya da durdurulabildiğini söyledi.
“Eşitlik ilkesi tartışmalı hale geliyor”
Bu farklılığın temelinde çifte sigortalılığı önleme amacının bulunduğunu ifade eden Er, ancak uygulamada ortaya çıkan sonuçların eşitlik ilkesi açısından tartışmalı olduğunu vurguladı. Aynı primleri ödeyen kişilerin yalnızca yurt dışında çalıştıkları için farklı muamele görmesinin hakkaniyetle bağdaşmadığını dile getirdi.
Mağduriyetler artıyor
Yurt dışında yaşayan vatandaşların hem bulundukları ülkenin sosyal güvenlik sistemine dahil olduğunu hem de Türkiye ile bağlarını sürdürmek istediğini belirten Er, buna rağmen emekli aylıklarının kesilmesinin ciddi bir mağduriyet algısı oluşturduğunu ifade etti.
Daha adil ve kapsayıcı sistem çağrısı
Sosyal devlet ilkesi gereği tüm vatandaşların eşit şekilde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Er, yurt dışında yaşayan Türk vatandaşlarının emeklilik haklarına ilişkin düzenlemelerin yeniden gözden geçirilmesi çağrısında bulundu.
Er, uluslararası sözleşmelerin korunmasıyla birlikte, uygulamada daha kapsayıcı ve eşitlikçi bir yaklaşım benimsenmesinin, vatandaşların devlete olan güvenini artıracağını belirtti.
“Sosyal adalet açısından önemli bir sorun”
Açıklamasında, Türkiye’de yaşayan emekliler ile yurt dışında yaşayan emekliler arasındaki farkın yalnızca teknik bir hukuk meselesi olmadığını vurgulayan Er, bunun aynı zamanda sosyal adalet ve eşitlik açısından ele alınması gereken önemli bir konu olduğunu ifade etti.
Er, yurt dışında yaşayan vatandaşların karşılaştığı mağduriyetlerin giderilmesinin, sosyal güvenlik sisteminin daha dengeli ve adil bir yapıya kavuşması açısından büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
